Hapesira administrative europiane dhe roli i gjykates Europiane (vijon nga numri i kaluar), nga Karlo Nizzo

VËZHGIMI I TREGUESVE TË ECURISË SË REFORMËS NË ADMINISTRATËN PUBLIKE QENDRORE

Nga Elton Sevrani

Një ndër elementet kryesorë të reformës në Administratën Publike që qeveria shqiptare ka mbi 2 vjet që po ndërmerr është edhe njohja dhe publikimi i treguesve të ecurisë së saj. Procesi përbëhet nga disa faza.

Grumbullimi i të dhënave nga institucionet qendrore.
Përpunimi i të dhënave, të grumbulluara, nga DAP dhe Njësia e Zbatimit në Këshillin e Ministrave sipas formave të përcaktuara.
Raportimi dhe publikimi i të dhënave, të përpunuara, nga kjo Njësi.

Vrojtimi i treguesve (të cilët jepen më poshtë) ka një rëndësi për të krahasuar ecurinë e reformës për periudha të ndryshme. Por që këta tregues të jenë të besueshëm dhe për të qenë sa më transparent në procesin e reformës, publikimi është mëse i domosdoshëm.

Të dhënat e grumbulluara dhe të analizuar për qëllimin e mësipërm ndahen në dy grupe:

Tregues që kanë të bëjnë me Shpenzimet Publike
Tregues që kanë të bëjnë me Burimet Njerëzore.

Kjo ndarje është bërë për faktin se Shpenzimet Publike dhe Burimet Njerëzore janë dy shtyllat kryesore ku do të përqendrohet reforma. Dhe qëllimi është: “Gjetja dhe aplikimi i metodave dhe formave në përputhje me projektin e financuar nga Banka Botërore për të përmirësuar nivelin e menaxhimit të shpenzimeve publike, si dhe për të rritur nivelin e eficiencës së nëpunësve të sektorit publik”.

Treguesit që kanë të bëjnë me Shpenzimet Publike janë:

1. Niveli i inflacionit i trajtuar si ndryshimi në përqindje i inflacionit në fund të periudhës ushtrimore dhe duke u bazar në mesataren vjetore të ndryshimit të tij për vitet 1996, 1997, 1998, 1999:

Niveli i inflacionit	1996	1997	1998	1999
Ndryshimi në % (në fund të periudhës	17.39	42.07	8.69	- 1.03
Ndryshimi në % (mesatarja vjetore)	12.73	33.17	20.65	0.39

2. Agregatët fiskal (përbërësit fiskal) të trajtuar në % mbi GDP, krahasimisht gjatë viteve 1996, 1997, 1998, 1999:

Agregatet fiskalë		1996	1997	1998	1999
Të ardhurat	% mbi GDP	18.27	16.85	20.30	21.30
Shpenzimet	% mbi GDP	30.34	29.45	30.70	32.62
Bilanci i përgjithshëm fiskal	% mbi GDP	-12.07	-12.59	-10.39	-11.38

3. Parashikueshmëria e të ardhurave e cila përfaqëson diferencën midis të ardhurave aktuale me ato të projektuara në buxhet në fillim të vitit fiskal. Të dhënat janë vetëm për vitin 1999.

Parashkueshmëria e të ardhurave

% mbi të ardhurat e projektuara për vitin 1999

- 6.35

Treguesit që kanë të bëjnë me Burimet Njerëzore

Këta indikatorë kanë një raportim 3-mujor për të treguar një vrojtim më të shpeshtë të elementeve përcaktues të reformës. Analizimi i këtyre treguesve ka filluar në të.

Të dhënat era në nëntor të vitit 2000 përfaqësonin ecurinë e treguesve në total deri në tetor 2000. Më tej për shumë nga treguesit monitorimi është realizuar në mënyrë progressive. Treguesit e këtij grupi konsistojnë në:

1. Të dhëna mbi të punësuarit në Administratën Publike sipas tabelës së mëposhtme:

Treguesit		Deri në fillim të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fillim të 3-mujorit IV, viti 2000	Deri në fillim të 3-mujorit I, viti 2001	Deri në fillim të 3-mujorit II, viti 2001
Të punësuarit në Administratën Publike	E dhënë numerike	130.000	129.000	124.590	125.017
Të punësuarit në administratën publike	Në % mbi popullsinë	3.82%	3.79%	3.66%	3.68%
Të punësuar në administratën qendrore	E dhënë numerike	2.172	2.172	2.172	2.145
Nëpunës civil në administratën qendrore	E dhënë numerike	1.031	987	981	981
Nëpunës civil në administratën qendrore	Në % mbi të punësuarit në administratën publike	0.80%	0.77%	0.79%	0.78%
Nëpunës civil në administratën lokale	E dhënë numerike			1770	1770
Nëpunës civil në administratën lokale	Në % mbi të punësuarit në administratën publike			1.42%	1.41%

2. Një rëndësi të veçantë i është kërkuar analizimit të të dhënave që kanë të bëjnë me numrin e rekrutimeve të realizuara në shërbimin civil (në Ministritë e Linjës dhe në Këshillin e Ministrave), në përputhje me procedurat e ligjit nr.8549, datë 11.11.1999 « Statusi i Nëpunësit Civil ». Të dhënat mbi emërimet e real ;izuara (burim i informacionit është DAP) sipas procedurave janë si më poshtë :

Rekrutimet	Deri në fillim të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit IV, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit I, viti 2001
E dhënë numerike komultative	1	12	56	86
Në % mbi numrin e nëpunësve civil në nivel qendror	0.05	0.55	2.58	4.01

Siç duket edhe nga të dhënat vihet re një rritje progressive e numrit të emërimeve të reja të bërë në përputhje me procedurat e ligjit sidomos në tremujorin IV të vitit 2000. Sipas informacioneve të DAP emërimet në total prej 86 pozicionesh përbëjnë 48.6% të numrit të vendeve të lira të shpallura në mediat e shkruara (177) ose 38.7% të totalit të numrit të vendeve të lira të ardhura në DAP (222). Ky nivel vjen për disa arsye:

Respektimi i afateve të përcaktuara në ligj, afate të cilat shkojnë deri në 2 muaj nga dita e ardhjes së njoftimit në DAP për vend të lire deri në emërimin e personit;
Mosplotësimi i numrit të nevojshëm për zhvillimine konkurimit gjë që sjell një shtytje të konkurimit për një afat tjetër;
Vonesat e tjera të tipit burokratik që mund të ndeshen gjatë procesit.

3 .Në lidhje me largimet nga administrate publike, informacioni është monitoruar për administratën qendrore dhe të dhënat tremujore janë si më poshtë:

Largimet në Ministritë e Linjës dhe në Këshillin e Ministrave		Deri në fillim të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit IV, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit I, viti 2001
Në nivelin e shërbimit civil	Vlera numerike kumulative	96	101	137	172
	% mbi totalin e nëpunësve civil	9.31	10.23	13.97	17.53
Në nivelin politik	Vlerë numerike cumulative		12	19	20
	% mbi totalin e nëpunësve të nivelit politik		8.16	12.96	13.61
Në nivelin e pjesës tjetër të administrates publike	Vlerë numerike cumulative		6	6	6
	% mbi totalin e pjesës tjetër		0.58	0.58	0.58

Fenomeni i largimeve nga administrata publike dhe sidomos nga shërbimi civil gjen demostrimin e tij me anë të të dhënave të mësipërme. Faktorët e këtyre largimeve janë të shumtë:

Kalimet në sektorin privat si rrjedhojë e pagave më të larta;
Emigrazioni
Ristrukturimi i organikave
Arsye të ndryshme personale të të punësuarve.

4.Në lidhje me ecurinë e përzgjedhjes në bazë të procedurale të ligjit nr.8549, datë 11.11.1999, “Statusi i nëpunësit civil” të Sekretarit të Përgjithshëm ecuria e përgjithshme jepet sipas tabelës së mëposhtme të analizës tremujore:

Sekretarët e përgjithshëm të rekrutuar sipas procedurale të ligjit	Deri në fillim të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit III, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit IV, viti 2000	Deri në fund të 3-mujorit I, viti 2001
Të dhëna numerike kumulative	1	5	8	9
Në % ndaj numrit total të pritshëm prej 15 vetash	6.7	33.3	53.3	60

5. Tregues i fundit është indikatori i numrit dhe përqindjes së nëpunësve civil të cilët kanë fituar statusin e nëpunësit civil pasi kanë kaluar periudhën e proves. Aktualisht ky numër është 4 ose 0.41% i totalit të nëpunësve civil në periudhë prove.